Mia Willemsen zorgmanager
mia.willemsen@asster.be
Dr. Marc Hebbrecht Beleidsarts
marc.hebbrecht@asster.be
1 Voor wie?
Zorgcluster ‘De Lier’ richt zich op de indicatiestelling, observatie, diagnostiek en gespecialiseerde kortdurende behandeling van volwassen patiënten, tussen 18 en 65 jaar, met stemmings- , somatoforme of angststoornissen of met problemen op vlak van identiteit en persoonlijkheid.
2 Wat? Waarom?
We bieden geïntegreerde behandelingsprogramma’s aan vanuit een biopsychosociaal model. Dit houdt in dat er interdisciplinair en multimodaal wordt gewerkt, gericht op de persoon van de patiënt en niet alleen op zijn stoornis. Van bij de aanvang werken wij aan het herstel en behoud van de integratie van de patiënt in zijn leefomgeving. Ons vertrekpunt is de patiënt met zijn recht op ondersteuning, geïndividualiseerde zorg, een zinvolle actieve tijdsbesteding en gespecialiseerde behandelingen op indicatie. Aan de patiënt wordt gevraagd om actief mee te werken in de behandeling. Bovendien wordt rekening gehouden met de specifieke rechten van de patiënt, namelijk autonomie, recht op informatie en inspraak in de behandeling.
Vanaf het begin wordt ook de familie bij de behandeling betrokken.
3 Zorgeenheden en modules
-
afdeling De Lier 1 Kortdurende behandeling en crisis
Deze twee behandelgroepen vormen een vrij heterogene populatie. In de crisisgroep gaat het vooral om bipolaire, zelfdestructieve en ernstig suïcidale patiënten, eventueel in gedwongen opname, met risico op impulsief of agressief gedrag. Beveiliging staat voorop in de crisisopvang, en vanuit probleemexploratie wordt een begeleidingstraject opgezet. Binnen de kortdurende behandeling wordt gewerkt aan motivering voor verdere behandeling (binnen De Lier of ambulant elders) en terugvalpreventie. Daarbij wordt aandacht geschonken aan de leefomgeving zodat de verbondenheid ermee ononderbroken aanwezig blijft en de terugkeer ernaar snel kan gebeuren. Voor deze beide behandelgroepen is de behandeling geïndividualiseerd, prikkelbeperkend en ondersteunend.
-
afdeling De Lier 2 Depressie en somatisatie
Op de open afdeling voor depressie, angst en somatoforme stoornissen wordt –na een diagnostische op puntstelling gedurende de eerste weken- binnen een ondersteunend en structurerend milieu een specifiek therapeutisch aanbod georganiseerd dat bestaat uit farmacotherapie, cognitieve gedragstherapie en gerichte activering. Het gaat om een dynamiserend programma met speciale aandacht voor de familie. Het programma verloopt in fases van 6 weken, waarvan patiënt er maximaal 4 kan doorlopen.
-
afdeling Pieter A 1 (De Lier 4) Dagbehandeling
Er is een afzonderlijke afdeling voor dagbehandeling met vier zorgmodules voor personen die een intensieve semi-residentiële behandeling nodig hebben. Enerzijds een zorgmodule voor angst- en stemmingsstoornissen, anderzijds een persoonsgerichte module met mentalisatie bevorderende behandeling en psychodynamische steungevende benadering als uitgangspunten voor patiënten met hogere ego-sterkte. Daarnaast is er ook een integratieve module, die zich richt op de behandeling van patiënten met een lagere egosterkte en complexe problemen. Tijdens de behandeling worden inzichten uit verschillende kennisdomeinen en therapeutische richtingen geïntegreerd. Verder richt de behandeling zich op verhoging van de integratie van de psychologische functies en de persoonlijkheid bij de patiënt.Tenslotte voorzien we een resocialiserende module gericht op het verbeteren van competenties in verband met wonen en werken.
3.1 afdeling De Lier 1 tel. 011 78 95 61
3.1.1 Module “differentiële diagnostiek en kortdurende behandeling”
Na verkenning van de zorgvraag en opstart van de nodige differentiële diagnostiek, worden met patiënt de behandelingsmogelijkheden overwogen. In functie van de persoonlijke doelstellingen wordt het individuele behandelplan opgesteld en de module (het groepsprogramma) aangeboden dat het best aansluit bij die problemen waarvoor patiënt hulp vraagt en die ook past bij zijn mogelijkheden.
De behandelpaden waaruit gekozen kan worden zijn: behandeling voor korte tijd (1 maand) verder binnen deze module, overstap naar de psychotherapeutische of de resocialiserende module op Trudo A voor een middellange behandeling (3 à 6 maanden), of overplaatsing naar dagbehandeling op Pieter A1 binnen één van de modules daar. Wanneer de diagnose toch niet tot onze doelgroep behoort wordt de patiënt verwezen naar een geschikte afdeling binnen een andere zorgcluster binnen Asster, of naar een andere voorziening.
Voor patiënten uit de doelgroep is ook een crisisinterventie mogelijk, bijvoorbeeld bij suïcidegevaar, of gedrag dat risicovol is voor patiënt of zijn omgeving. Patiënten met psychotisch gedrag of middelenmisbruik kunnen bij crisis terecht in de geëigende zorgcluster psychosezorg of afhankelijkheid.
3.1.2 Module “groepstherapie”
De groepstherapeutische behandeling beoogt versterking van de draagkracht en autonomie van de persoon doorheen een proces van verwerking of bewustwording, door verbetering van de omgangsstijl en door uitbreiding van hanteringvaardigheden tegenover spanningen. De module is bedoeld voor patiënten die gebaat zijn met de steunende of confronterende feeback binnen een groep, en die in staat zijn daaraan ook zelf bij te dragen.
3.1.3 Module “resocialisatie”
Binnen de resocialiserende behandeling wordt meer directe ondersteuning geboden om terug sociale rollen op te nemen: werken, wonen, gezin, maatschappelijk leven. Daarbij wordt rekening gehouden met de mogelijkheden van de patiënt, maar ook met de blijvende beperkingen van hemzelf en zijn omgeving.
3.1.4 Psychiatrische nazorg
Patiënten kunnen nog een tijd in begeleiding blijven in de vorm van psychiatrische nazorg, minder frequent en voor minder uren dan tijdens hun behandeling.
3.2 afdeling De Lier 2 tel. 011 78 95
3.2.1 Depressie-eenheid
Het therapeutische programma
In een ondersteunend milieu worden, volgens een model van denken - voelen - handelen, de symptomen van de depressie behandeld. Het programma voltrekt zich in twee behandelgroepen: één groep krijgt vooral een verbaal en inzichtelijk aanbod terwijl de andere groep zich meer richt op doe-activiteiten. Doordat de oorzaken van depressie veelvuldig en divers zijn, zal de behandeling op meerdere pijlers steunen, nl. lichamelijke, psychologische en sociale.
Het programma omvat:
-
Consultaties bij de psychiater
-
Lichamelijk onderzoek bij de huisarts en internist
-
Groepstherapeutische sessies met de psycholoog
-
Coachende- en ondersteunende gesprekken met een verpleegkundige patiëntenbegeleid(st)er
-
Psychomotorische groepssessies met de bewegingstherapeute met o.a. fitness, beweging en relaxatie
-
Activerende sessies met de ergotherapeute met o.a. groepswerk, creatieve therapie, kooktherapie en ontspanningsessies
-
Informatieve en psycho-educatieve sessies
-
Begeleiding door een maatschappelijk werkster voor de sociale- en beroepsmatige problemen
-
Individuele psychotherapie
-
Een aanvullend programma op indicatie en op maat van de patiënt met o.a. sessie opkomen voor je mening, interpersoonlijke vaardigheden, partner- en relatietherapie…
De doelgroep
De depressie-afdeling richt zich tot patiënten tussen 18 en 65 jaar met een primaire stemmingsstoornis, die reeds ambulant, op een PAAZ- dienst of een afdeling van het psychiatrisch ziekenhuis werden behandeld en behoefte hebben aan een gespecialiseerde multidisciplinaire aanpak.
Welke indicaties?
Personen
-
Met regelmatig terugkerende perioden van depressie
-
Met langdurige (aanslepende) verschijnselen van depressie
-
Die depressief reageren op veranderingen in hun levenssituatie
Opnamecriteria:
-
Aan een opname gaat steeds een kennismakingsgesprek met een verpleegkundige van de afdeling en/of een intakegesprek met een assistent- psychiater vooraf
-
De behandeling is opgedeeld in een observatiefase van 3 weken, gevolgd door behandelfasen van telkens 6 weken. Hierbij worden telkens de patiënt en de partner/familie geïnformeerd en betrokken bij elke behandelfase
-
Tijdens de behandeling wordt gewerkt aan het verminderen van de symptomen en de lijdensdruk, het verhogen van het actieniveau en het werken aan specifieke problemen in de eigen levenssituatie
-
In een ontslagfase wordt het functioneren thuis of op het werk, voorbereid
-
Een behandeling kan in volledige- of dagbehandeling en is beperkt tot 6 maanden; uitzondering kunnen na zorgvuldig overleg.
-
Er wordt gestreefd naar weekendonderbreking voor patiënten in volledige opname
3.2.2 Psychosomatiek - Prosa
Het therapeutische programma
Een specifiek zorgprogramma met een belangrijke lichaamsgerichte benadering, vertrekkend vanuit de gevolgen van de lichamelijke problemen op bio-psycho-sociaal gebied. Doelstellingen zijn: behalen van een zo groot mogelijke zelfstandigheid op lichamelijk, psychisch en sociaal vlak en het verhogen van de levenskwaliteit.
Het programma
Er wordt gewerkt naar het leren omgaan met de gevolgen van de lichamelijke klachten en met de beperkingen die deze klachten veroorzaken. Ondersteuning van belangrijke personen uit het netwerk van de patiënt is belangrijk. Het programma omvat volgend aanbod:
-
consultaties bij de psychiater
-
consultaties bij de huisarts en internist
-
groepstherapeutische sessies met de psychiater en de psycholoog
-
coachende en ondersteunende gesprekken met de verpleegkundige
-
psychomotorische groepssessies bij de bewegingstherapeute: fitness, graduele oefentherapie, relaxatie, … - functionele revalidatiesessies (huishouden, koken, …) en creatieve therapie bij de ergotherapeute
-
individuele sessies bij de kinesiste o.a. mobilisatie, oefentherapie en pijneducatie
-
informatieve en psycho-educatieve groepssessies met de verpleegkundige
-
begeleiding door de maatschappelijk werkster voor de sociale– en beroepsmatige problemen
-
een aanvullend programma op indicatie en op maat van de patiënt met o.a: sessie ‘omgaan met lichamelijke klachten’, ‘opkomen voor je mening’, ‘interpersoonlijke vaardigheden’; partner- en relatietherapie; omgaan met rugklachten.
De doelgroep
We richten ons op personen tussen 18 en 65 jaar met aanhoudende lichamelijke klachten. Deze klachten hebben een negatieve invloed op het lichamelijke, mentale en sociale functioneren. Medische onderzoeken hebben tot hiertoe geen duidelijke oorzaken aangetoond, noch een doeltreffende behandeling kon worden aangeboden.
Welke klachten?
-
CVS (chronische vermoeidheidssyndroom)
-
Fibromyalgie
-
Chronische therapieresistente pijn
-
Chronische lichamelijke klachten met bijkomende psychiatrische problematiek (zoals depressie, angst, …)
Opnamecriteria
Aan een opname gaat steeds een intakegesprek met de behandelend psychiater vooraf. Nadien kan een kennismakingsgesprek op de zorgeenheid doorgaan In een eerste fase wordt gestreefd naar een volledige opname met weekendonderbrekingen.
Er is een observatiefase van 3 weken gevolgd door gefaseerde behandeltermijnen van 6 weken. Aansluitend kan een vervolgbehandeling in daghospitaal besproken worden. Personen in acute crisis met o.a. suïcidaliteit, alcohol-, drugs- of medicatieafhankelijkheid, raden we aan eerst deze acute problemen te laten behandelen op één van onze gespecialiseerde zorgeenheden.
3.3 afdeling Pieter A1 (De Lier 4) (dagbehandeling) tel. 011 78 95 65
Mensen die geen 24-uursbehandeling (meer) nodig hebben kunnen vanuit Trudo A overgaan naar de dagbehandeling. Dagbehandeling is ook mogelijk zonder een voorafgaande 24-uursopname. Aanvragen daartoe kunnen gericht worden aan Dr. Christiaens (011 78 95 32). Indicatiestelling voor de module psychotherapie gebeurt na een intakegesprek bij de therapiecoördinator. Het aantal dagen per week is gekoppeld aan de individuele zorgvraag en de gevolgde module.
De afdeling biedt drie modules aan.
3.3.1 Module “psychotherapie”
In deze module kunnen deelnemers zich binnen hun persoonlijk leven, meer bewust worden van de beïnvloedingen tussen mensen, zodat ze daar voortaan ook op andere manieren mee kunnen omgaan. Naast deze bewustwording ligt de klemtoon hier dus op het verbeteren van emotionele en communicatieve vaardigheden.
3.3.2 Module “resocialisatie”
De doelstelling van deze module is maatschappelijke reïntegratie in al zijn facetten. Bedoeling is dat de patiënt op een voor hem haalbaar niveau zijn verschillende sociale rollen terug gaat opnemen, en dat hij daartoe de nodige vaardigheden opfrist of ontwikkelt. Daarbij wordt expliciet toegewerkt naar de bredere maatschappelijke context, en het aanbod/activiteiten en sociaal leven dat daar bestaat.
3.3.3 Module “rehabilitatie”
Met deelname aan deze module kan patiënt het bereikte niveau van zelfstandig functioneren onderhouden, dankzij de ondersteuning en de houvast van een aanbod van activiteiten en gesprekken. Bedoeling is vooral de preventie van herval of decompensatie. Bij crisis kan de patiënt in deze module terecht voor herstel en bijsturing van de maatschappelijke oriëntatie.
3.3.4 Psychiatrische nazorg
Patiënten kunnen nog een tijd in begeleiding blijven in de vorm van psychiatrische nazorg, minder frequent en voor minder uren dan tijdens hun behandeling.